Բաքվում պահվող հայ գերիներ. միավորել ուժերը նրանց ազատ արձակման և իրավունքների պաշտպանության համար (LIBERTAS)
Երևան, 16 հոկտեմբերի, 2026թ.
Բաքվում 20 հայ բանտարկյալների կալանավորմանը ի պատասխան՝ Երևանում անցկացվող միջազգային համաժողովը կոչ է անում մեծացնել մոբիլիզացիան Հայաստանում և սփյուռքում, ամրապնդել միջազգային իրավական միջոցները և մշակել հանրային քաղաքականություն՝ բանտարկյալներին և նրանց ընտանիքներին պաշտպանելու համար։
«Կովկաս» իրավունքի և հակամարտությունների լուծման կենտրոնի նախաձեռնությամբ, իր «ԼԻԲԵՐՏԱՍ» արշավի շրջանակներում, հոկտեմբերի 16-ին Երևանում անցկացվեց բազմամասնագիտական միջազգային համաժողով, որը կենտրոնացած էր Բաքվում կալանավորված հայ բանտարկյալների և ազատ արձակված բանտարկյալների ու նրանց ընտանիքների առջև ծառացած մարտահրավերների վրա։
Քննարկումները վերաբերում էին միջազգային դատարաններում իրավական միջոցներին, բանտարկյալների միջազգային պաշտպանության մեխանիզմներին՝ անկախ Լեռնային Ղարաբաղի միջազգային ճանաչման հարցից, ինչպես նաև դատավարություններին և նրանց իրավունքների խախտումներին։ Քննարկվեցին նաև գերության հոգեբանական հետևանքները, այդ թվում՝ տրավման և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումը, ինչպես նաև ներկա և նախկին բանտարկյալներին և նրանց սիրելիներին ճանաչելու և պաշտպանելու համար անհրաժեշտ հանրային քաղաքականությունը։
Համաժողովի ընթացքում տեղի ունեցավ ռեժիսոր Տիգրան Պասկևիչյանի «Ռազմագերիներ» վավերագրական ֆիլմի նախնական ցուցադրությունը, որը լրացուցիչ երանգ հաղորդեց գերության և կալանավորների ճակատագրի վերաբերյալ այս մտորումներին։
«Միավորվելով ընտանիքների շուրջ». Կոչ համատեղ գործողությունների
«Կովկաս» կենտրոնի նախագահ և «Լիբերտաս» շարժման հիմնադիր Հիլդա Չոբոյանը կոչ արեց հայ հասարակությանը՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ սփյուռքում, միավորվել կալանավորների ընտանիքների շուրջ։ Նպատակը՝ ամրապնդել նրանց ջանքերը, մեծացնել պետական մարմիններին հաշվետու պահելու իրենց կարողությունը և ստեղծել իրական զանգվածային շարժում, որը կարող է ազդել կառավարության որոշումների վրա և ակտիվացնել կալանավորների ազատ արձակմանն ուղղված ջանքերը։
Համաժողովը ընդգծեց ցրված զորահավաքները կոլեկտիվ, տեսանելի և կայուն գործողությունների վերածելու հրատապությունը։ Այն նաև վերահաստատեց, որ ազատ արձակումը չի վերջ դնում դժվարություններին. նախկին կալանավորներն ու նրանց ընտանիքները կարիք ունեն ճանաչման, պաշտպանության և աջակցության, որը հարմարեցված է գերության հետևանքներին։
Կալանավորների ազատությունը, նրանց իրավունքների պաշտպանությունը և ազատ արձակվածների վերաինտեգրումը չեն կարող միայն ընտանիքների վրա լինել։ Դրանք պահանջում են կոլեկտիվ նվիրվածություն և հանրային հաշվետվողականություն՝ համապատասխան վտանգներին։
